Ắc quy sau một thời gian sử dụng thường gặp phải tình trạng bị chai, dẫn đến hiệu suất giảm sút và thời gian sử dụng ngắn hơn. Việc phục hồi ắc quy bị chai thay vì phải thay mới, là một giải pháp tiết kiệm hơn, giúp khôi phục khả năng lưu trữ năng lượng và kéo dài tuổi thọ của ắc quy. Trong bài viết này, Xe nâng HC sẽ hướng dẫn bạn cách phục hồi ắc quy bị chai chi tiết và dễ hiểu, giúp bạn tự thực hiện tại nhà mà không cần đến các công cụ phức tạp hay hóa chất độc hại.
>>>> XEM NGAY: Cách bảo quản bình ắc quy khi không sử dụng hiệu quả
1. Dấu hiệu nhận biết ắc quy bị chai
Ắc quy bị chai thường sẽ có một số dấu hiệu rõ ràng để bạn có thể nhận ra kịp thời để sửa chữa như:
- Công suất hoạt động giảm: Ắc quy yếu đi đáng kể, dòng điện giảm và khi có tải nhẹ, điện áp tụt mạnh, dù không tải vẫn có thể giữ mức điện áp trên 11,8V.
- Khó nạp điện: Ắc quy khó nạp đầy, quá trình nạp lâu hơn và bình nóng lên do nội trở cao.
- Thời gian sử dụng ngắn: Ắc quy chỉ hoạt động trong thời gian ngắn trước khi cạn năng lượng hoặc không sử dụng được nữa.
- Cặn bám và chất rắn: Xuất hiện cặn lắng dưới đáy bình và chất rắn màu xám bám trên đầu cực âm, dấu hiệu cho thấy ắc quy đã bị lão hóa.

2. Nguyên nhân khiến ắc quy bị chai
Ắc quy bị chai, khô hoặc hư hỏng có thể ảnh hưởng lớn đến hiệu suất hoạt động của thiết bị. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến khiến ắc quy bị chai, để giúp bạn bảo dưỡng và sử dụng ắc quy đúng cách, tránh tình trạng hỏng hóc không mong muốn.
- Sạc quá mức (overcharged): Ắc quy bị sạc quá nhiều lần dẫn đến thừa điện, gây hỏng các tế bào bên trong.
- Thiếu chất điện dịch: Việc châm không đủ chất điện dịch làm giảm khả năng hoạt động của ắc quy.
- Tác động vật lý: Ắc quy bị đổ ngã hoặc va đập mạnh có thể gây hư hỏng nghiêm trọng.
- Phóng điện quá mức (over discharged): Khi ắc quy xả quá nhiều năng lượng mà không được nạp đầy đủ, các tế bào bên trong bị suy yếu dần.
- Bộ sạc yếu: Nếu bộ sạc không nạp đủ điện và lặp lại nhiều lần, ắc quy sẽ dần mất khả năng lưu trữ điện.
- Hệ thống điện rò rỉ: Điện bị rò rỉ từ hệ thống làm giảm hiệu suất của ắc quy.
- Nhiệt độ quá cao: Nhiệt độ chất điện dịch hoặc môi trường tăng cao có thể làm giảm tuổi thọ của ắc quy.
- Ăn mòn cực ắc quy: Các cực của ắc quy có thể bị ăn mòn hoặc thủng, gây rò rỉ chất điện dịch.
- Kết nối kém: Dây điện không được kết nối chặt chẽ với ắc quy dễ sinh ra tia lửa điện, gây hao hụt năng lượng.

>>>> LƯU Ý: Cách xử lý bình ắc quy bị nóng khi sạc không nên bỏ qua
3. Kiểm tra tình trạng ắc quy trước khi phục hồi
Trước khi tìm hiểu cách phục hồi ắc quy bị chai, việc kiểm tra tình trạng là bước cần thiết giúp bạn nắm rõ tình trạng hiện tại của ắc quy trước khi tiến hành phục hồi, tránh gặp phải sự cố không đáng có trong quá trình sử dụng. Dưới đây là các bước kiểm tra cần thiết bạn cần kiểm tra kỹ lưỡng trước khi tiến hành phục hồi ắc quy:
- Quan sát ngoại hình ắc quy: Bạn kiểm tra xem bình ắc quy có bị phồng, rộp, hay biến dạng không. Những dấu hiệu này cho thấy ắc quy đã bị hỏng hoặc gặp sự cố nghiêm trọng.
- Kiểm tra điểm nối đầu cực: Bạn xem các đầu cực của ắc quy có bị rỉ sét hay biến dạng không. Nếu có, cần xử lý ngay để tránh tình trạng tiếp xúc điện kém.
- Kiểm tra mức dung dịch và tỷ trọng điện phân: Dung dịch điện phân được đảm bảo nằm trong mức cho phép, đồng thời bạn kiểm tra tỷ trọng để đánh giá khả năng lưu trữ điện của ắc quy.
- Đánh giá và ghi chú: Bạn có thể đánh dấu tình trạng ắc quy trên thang điểm 10 và ghi lại trong bảng theo dõi. Thông tin này sẽ hữu ích cho các lần bảo dưỡng và kiểm tra sau.

4. Cách phục hồi ắc quy bị chai chi tiết
Hiện nay, có 3 cách phục hồi ắc quy bị chai phổ biến bao gồm phục hồi dùng dung dịch thông thường, dung dịch Powerbatt và bằng xung điện. Bạn cần nắm rõ các bước thực hiện chi tiết và đảm bảo an toàn trong quá trình thao tác để đạt được kết quả tốt nhất.
4.1. Cách 1: Quy trình phục hồi ắc quy bị chai bằng dung dịch thông thường
Dưới đây là các bước chi tiết để phục hồi ắc quy bị chai bằng dung dịch thông thường:
- Bước 1: Loại bỏ dung dịch cũ
Bạn sử dụng thiết bị chuyên dụng để hút sạch dung dịch axit còn dư trong bình ắc quy để giúp loại bỏ các tạp chất và chuẩn bị ắc quy cho bước tiếp theo.
- Bước 2: Thay dung dịch mới
Sau đó, bạn bơm dung dịch phục hồi vào đầy bình ắc quy và để ngâm trong khoảng 4 tiếng, để khôi phục các tế bào ắc quy và cải thiện khả năng lưu trữ điện.
- Bước 3: Nạp điện phục hồi
Bạn tiến hành nạp điện cho ắc quy trong khoảng 20 đến 24 tiếng. Đây là bước quan trọng để đảm bảo ắc quy hồi phục và lấy lại hiệu suất ban đầu.
- Bước 4: Kiểm tra và bổ sung dung dịch
Bạn kiểm tra lại mức dung dịch trong bình, nếu chưa đủ thì bổ sung thêm dung dịch phục hồi để đạt mức cần thiết.
- Bước 5: Nạp điện lần hai
Cuối cùng, bạn tiếp tục nạp điện phục hồi trong khoảng 10 tiếng nữa. Sau bước này, ắc quy sẽ sẵn sàng để sử dụng lại với hiệu suất tốt hơn.

>>>> ĐỌC THÊM: Sạc bình ắc quy 12V bao lâu thì đầy? Dấu hiệu nhận biết
4.2. Cách 2: Phục hồi ắc quy bị chai bằng dung dịch Power Batt
Dưới đây là các bước dễ hiểu để thực hiện quá trình phục hồi ắc quy với dung dịch Power Batt:
- Bước 1: Hút bớt dung dịch axit
Bạn cần sử dụng dụng cụ chuyên dụng để hút bớt dung dịch axit có trong bình ắc quy, và đảm bảo dung dịch axit chỉ ngập đến mức đầu của bản cực. Mục đích là để loại bỏ phần axit dư thừa và tạo không gian để châm dung dịch phục hồi.
- Bước 2: Cân bằng tỷ trọng dung dịch
Bạn tiến hành kiểm tra và cân bằng tỷ trọng dung dịch giữa các ngăn của ắc quy, để đảm bảo tất cả các ngăn trong bình ắc quy đều có tỷ trọng dung dịch tương đương, tránh tình trạng chênh lệch về mức điện áp giữa các ngăn, từ đó giúp phục hồi hiệu quả hơn.
- Bước 3: Sạc đầy bình ắc quy
Tùy thuộc vào tình trạng hiện tại của ắc quy, bạn cần tiến hành sạc đầy bình. Việc sạc đầy nhằm đảm bảo ắc quy đạt được mức điện áp tiêu chuẩn, giúp cho các bước phục hồi tiếp theo được thực hiện hiệu quả. Trong trường hợp bình ắc quy có điện áp thấp nhưng vẫn đạt mức tối thiểu (>= 10,8V/12V đối với ắc quy 12V hoặc >= 1,8V/2V đối với ắc quy 2V), bạn vẫn có thể tiếp tục quy trình.
- Bước 4: Đo điện áp và kiểm tra dung dịch
Bạn sử dụng máy test chuyên dụng để kiểm tra điện áp và dung dịch trong bình. Nếu dung lượng của ắc quy còn ít nhất 25% so với dung lượng của một ắc quy mới và điện áp đáp ứng mức tiêu chuẩn (>= 10,8V/12V hoặc >= 1,8V/2V), bạn có thể tiếp tục tiến hành châm dung dịch Power Batt vào bình.
- Bước 5: Châm dung dịch Power Batt
Bạn tiến hành châm dung dịch Power Batt vào từng ngăn của ắc quy theo công thức 60ml/100Ah/2V (một ngăn). Để đảm bảo hiệu quả phục hồi cao, bạn nên châm dung dịch trong lúc ắc quy đang được nạp với dòng nhỏ (từ 3% – 5% dung lượng định mức của ắc quy).
Lưu ý: Khi châm dung dịch Power Batt, hãy chia nhỏ thành nhiều lần. Mỗi lần châm nên cách nhau khoảng 30 phút hoặc khi thấy dung dịch không còn sủi bọt. Bạn có thể sử dụng xilanh có kim tiêm để châm từ từ dung dịch vào từng ngăn.
- Bước 6: Chờ và hoàn thiện
Sau khi châm dung dịch Power Batt, bạn cần chờ khoảng 60 phút để dung dịch thẩm thấu vào ắc quy. Sau đó, đậy nắp bình lại và tiếp tục quá trình phục hồi. Bình ắc quy sẽ được phục hồi hoàn toàn và hoạt động bình thường sau 5 chu kỳ nạp-xả.
Lưu ý:
- Không châm hóa chất khi ắc quy hết điện hoàn toàn
- Kiểm soát nhiệt độ của ắc quy, không để nhiệt độ ắc quy vượt quá 40°C trong suốt quá trình phục hồi. Nếu phát hiện bất kỳ cell nào có nhiệt độ cao hơn các cell khác từ 15-20°C, bạn nên loại bỏ những cell này để thay thế bằng những cell có dung lượng tương đương.
- Tránh châm hóa chất khi ắc quy bị hỏng nặng hoặc có điện áp dưới 10,8V/12V hoặc dưới 1,8V/2V, vì hiệu quả phục hồi sẽ không cao.
- Châm dung dịch từ từ và theo quy trình để tránh việc bốc hơi mất gốc axit và phân rã hóa chất, làm giảm hiệu quả phục hồi.

4.3. Cách 3: Phục hồi ắc quy bị chai bằng xung điện
Để phục hồi ắc quy bị chai, phương pháp phổ biến và an toàn nhất hiện nay là sử dụng xung điện. Xung điện được tạo ra với cường độ và tần số phù hợp nhằm tác động trực tiếp lên lớp chì sulfat (PbSO4) tích tụ trên bản cực ắc quy. Khi lớp sulfat này bị phân rã, chất lượng ắc quy dần được khôi phục mà không cần phải tháo rời hoặc sử dụng hóa chất. Phương pháp này hiệu quả trong việc tái sử dụng ắc quy, đặc biệt là đối với những ắc quy bị chai nhẹ, và góp phần bảo vệ môi trường nhờ loại bỏ rủi ro về ô nhiễm.
Việc phục hồi ắc quy bị chai giúp bạn tiết kiệm chi phí, và bảo vệ môi trường nhờ hạn chế việc vứt bỏ các ắc quy cũ. Hy vọng rằng với những hướng dẫn chi tiết cách phục hồi ắc quy bị chai trong bài viết này, bạn đã nắm rõ các bước cần thiết để khôi phục ắc quy của mình. Hãy liên hệ ngay đến Xe nâng HC để được tư vấn và hỗ trợ!
>>>> BÀI VIẾT LIÊN QUAN:
- Cách khắc phục bình ắc quy yếu đơn giản, dễ thực hiện
- 30Ah bằng bao nhiêu W? Ý nghĩa thông số này trên bình ắc quy
